Linkedin Instagram Facebook-f X-twitter Youtube Spotify
Leraar, schrijver en curriculumontwikkelaar
Radboud Universiteit

Erik Meester

Linkedin
Icon-x_logo_2023_original
Link

Erik Meester is opleidingscoördinator en ontwikkelaar van de masteropleiding Curriculumontwikkeling van Primair Onderwijs (CoPO) aan de Radboud Universiteit. Hij is tevens Auteur van Wetenswaardig – een boek over curriculumontwikkeling in het primair onderwijs –, vele vakpublicaties en columns voor onder meer de Volkskrant (allemaal te vinden via zijn persoonlijke website). Hij ontwikkelde ook een thematische lesmethode voor het primair onderwijs die eveneens Wetenswaardig heet (www.wetenswaardig.nl).

Expertise: Onderwijspsychologie, didactiek, curriculumontwikkeling

Sessiearchief

Interactief thematisch onderwijs

Erik Meester

Omschrijving

In een wereld waarin we dagelijks worden overspoeld met (des)informatie is een goede algemene kennisbasis belangrijker dan ooit. Immers, hoe meer je weet, hoe beter je deze informatie kunt verwerken, onthouden en op waarde kunt schatten. Deze kennisbasis moet worden gelegd op de basisschool, maar de afgelopen 20 jaar zijn lesmethodes voor wereldoriëntatie juist steeds kennisarmer geworden. Bovendien wordt er in deze lesmethodes vaak weinig of geen verbinding gemaakt met taalbeschouwing en de ontwikkeling van taalvaardigheden, terwijl uit de onderwijswetenschap duidelijk blijkt dat dit juist een ideale combinatie is.

In deze sessie geeft Erik Meester een zeer interactieve voorbeeldles aardrijkskunde uit zijn eigen lesmethode ‘Wetenswaardig’, op basis van de principes van directe instructie, en in de context van een samenhangend en nauwkeurig opgebouwd thematisch onderwijsaanbod.

Let op: deze sessie bestaat uit 2 delen!

Ontwerpprincipes van thematisch onderwijs

Erik Meester

Omschrijving

Er is de afgelopen jaren terecht steeds meer aandacht gekomen voor de toenemende kansenongelijkheid en laaggeletterdheid in Nederland. De beheersing van de basisvaardigheden moeten en kunnen beter. Uit verschillende beleidsbrieven blijkt echter dat veel mensen nog niet beseffen dat de algemene kennis uit vakken zoals geschiedenis, aardrijkskunde, techniek en biologie, daar voorwaardelijk voor is. Taal gáát altijd ergens over. De Cito-toets begrijpend lezen, PISA en PIRLS, het zijn kennistoetsen in vermomming.

Gelukkig groeit dit besef al wel in het onderwijsveld zelf. Steeds meer scholen zijn op zoek naar kennisrijke lesmethodes voor de zaakvakken, of ontwikkelen zelfs hun eigen thema’s. Daarbij is ook de rol van de leraar belangrijk: die moet gewoon goed kunnen lesgeven. In deze sessie gaat Erik Meester dieper in op de belangrijkste ontwerpprincipes van thematisch onderwijs en hoe je de lessen in een thema inhoudelijk sterk, interactief en gevarieerd kunt maken.

Een pedagogisch-didactische benadering van curriculumontwikkeling

Erik Meester

,

Sarah Bergsen

Omschrijving

Curriculumontwikkelingen worden vaak groots aangekondigd en uitgeschreven, op basis van prachtige idealen. Maar in de praktijk is curriculumontwikkeling vooral concreet handwerk dat moet worden gerealiseerd in de alledaagse (vaak turbulente en weerbarstige) onderwijspraktijk. En of die realisatie slaagt is altijd afhankelijk van de mate waarin leraren in staat zijn tot de nodige gedragsveranderingen. In deze sessie maken we heel concreet uit welke fasen een kansrijke curriculumontwikkelingen bestaat en geven we voorbeelden van hoe je die fasen stapsgewijs en doordacht kunt doorlopen. Daarbij gebruiken we de analogie van een groep leerlingen. Ook als je hun gedrag wil veranderen, zul je daarvoor een pedagogisch-didactisch plan voor moeten maken.

Principes voor thematisch onderwijsontwerp

Erik Meester

Omschrijving

Er is de afgelopen jaren terecht steeds meer aandacht gekomen voor de toenemende kansenongelijkheid en laaggeletterdheid in Nederland. De beheersing van de basisvaardigheden moeten en kunnen beter. Uit verschillende beleidsbrieven blijkt echter dat veel mensen nog niet beseffen dat de algemene kennis uit vakken zoals geschiedenis, aardrijkskunde, techniek en biologie, daar voorwaardelijk voor is. Taal gáát altijd ergens over. De Cito-toets begrijpend lezen, PISA en PIRLS, het zijn kennistoetsen in vermomming.

Gelukkig groeit dit besef al wel in het onderwijsveld zelf. Steeds meer scholen zijn op zoek naar kennisrijke lesmethodes voor de zaakvakken, of ontwikkelen zelfs hun eigen thema’s. Daarbij is ook de rol van de leraar belangrijk: die moet gewoon goed kunnen lesgeven. In deze sessie gaat Erik Meester dieper in op de belangrijkste ontwerpprincipes voor thematisch onderwijs en hoe je de lessen in een thema inhoudelijk sterk, interactief en gevarieerd kunt maken.

Thematisch onderwijs in de modern-traditionele school

Erik Meester

Omschrijving

Er is de afgelopen jaren terecht steeds meer aandacht gekomen voor de toenemende kansenongelijkheid en laaggeletterdheid in Nederland. De beheersing van de basisvaardigheden moeten en kunnen beter. Uit verschillende beleidsbrieven blijkt echter dat veel mensen nog niet beseffen dat de algemene kennis uit vakken zoals geschiedenis, aardrijkskunde, techniek en biologie, daar voorwaardelijk voor is. Taal gáát altijd ergens over. De Cito-toets begrijpend lezen, PISA en PIRLS, het zijn kennistoetsen in vermomming.

Gelukkig groeit dit besef al wel in het onderwijsveld zelf. Steeds meer scholen zijn op zoek naar kennisrijke lesmethodes voor de zaakvakken, of ontwikkelen zelfs hun eigen thema’s. Daarbij is ook de rol van de leraar belangrijk: die moet gewoon goed kunnen lesgeven. In deze sessie gaat Erik Meester dieper in op de belangrijkste ontwerpprincipes van thematisch onderwijs en hoe je de lessen in een thema inhoudelijk sterk, interactief en gevarieerd kunt maken.

Downloads

Presentatie (pdf)

  • Inclusief:
  • Presentatie

Zo krijg je op school (n)iets voor elkaar

Annemieke Keersmaekers

,

Erik Meester

Omschrijving

Je moet op een school goed nadenken over wat je allemaal wil verbeteren, maar ook over hoe je dat voor elkaar gaat krijgen. Met andere woorden: goed onderwijs ontwerpen is een kunst, maar implementeren ook. Gelukkig is er al veel onderzoek gedaan naar de to do’s & don’ts bij implementatieprocessen en onder welke condities deze het meeste kans van slagen hebben. In deze sessie delen Annemieke en Erik de belangrijkste inzichten uit deze onderzoeken én vertellen zij wat zij zelf (door schade en schande) hebben geleerd van hun eigen ervaringen als organisatieadviseurs. De sessie is gericht op iedereen die zich direct of indirect, formeel of informeel, praktisch of theoretisch, bezighoudt met leiderschap in scholen.

Downloads

Presentatie (pdf)
Extra’s (hand-out, werkblad enz.)

  • Inclusief:
  • Presentatie
  • Extra's (hand-out, werkblad enz.)

Thematisch onderwijs in theorie en praktijk

Erik Meester

,

Daisy Mertens

Omschrijving

Thematisch onderwijs is momenteel (terecht) erg populair in Nederland, maar veel scholen worstelen nog met de precieze operationalisering daarvan. De Inspectie van het Onderwijs constateerde in 2016: “In de lessen wereldoriëntatie blijkt dat er nog weinig sprake is van wat in de literatuur een ‘win-winsituatie’ wordt genoemd, waarbij aandacht voor taal bij wereldoriëntatie zowel bijdraagt aan kennis van de wereld als aan taalontwikkeling van leerlingen.” In deze sessie zetten wij de theorie achter (ons idee van) thematisch onderwijs uiteen en tonen wij voorbeelden van twee thema’s die wij zelf ontworpen en onderwezen hebben (geschiedenis thema: de industriële revolutie & aardrijkskunde thema: de aarde in beweging). Wij vertellen daarbij ook hoe dit hele proces is verlopen en welke vakdidactische overwegingen daarbij een rol hebben gespeeld.

 

Preview

Podcast

  • Inclusief:
  • Podcast

Curriculumontwikkeling voor Primair Onderwijs

Erik Meester

Omschrijving

In deze sessie geeft Erik Meester een overzicht van de belangrijkste inzichten op het gebied van curriculumtheorie, curriculumontwerp en curriculumimplementatie. Hiermee zal hij onderwijsprofessionals uitdagen om hun denken over onderwijsontwikkeling naar een hoger (van klas- naar school)niveau te brengen. Natuurlijk worden er ook allerlei suggesties (bv. werkwijzen en bronnen) geboden om hier in de praktijk mee aan de slag te gaan.

Podcast

  • Inclusief:
  • Podcast

Curriculumontwikkeling voor Primair Onderwijs

Erik Meester

Omschrijving

In deze sessie geeft Erik Meester een overzicht van de belangrijkste inzichten op het gebied van curriculumtheorie, curriculumontwerp en curriculumimplementatie. Hiermee zal hij onderwijsprofessionals uitdagen om hun denken over onderwijsontwikkeling naar een hoger (van klas- naar school)niveau te brengen. Natuurlijk worden er ook allerlei suggesties (bv. werkwijzen en bronnen) geboden om hier in de praktijk mee aan de slag te gaan.

Begrijpend lezen

Erik Meester

Omschrijving

Het woord leesvaardigheid wordt in het onderwijs heel veel gebruikt. Leesvaardigheid is echter geen generieke vaardigheid maar een combinatie van twee totaal verschillende capaciteiten. Ten eerste moet een lezer de woorden in een tekst kunnen decoderen: hij moet de letters om kunnen zetten in klanken. Dat is technisch lezen. Ten tweede moet een lezer kunnen begrijpen wat er in de tekst staat. Anders gezegd: een lezer moet betekenis kunnen verlenen aan een tekst. Dit is begrijpend lezen. Voor het technisch leren lezen is het belang van expliciete instructie en veelvuldige oefening al veelvuldig aangetoond. Begrijpend leren lezen is, zoals gezegd, echter van een hele andere orde en vraagt dus ook om een andere benadering. In deze weblecture maakt Erik Meester, op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten, duidelijk wat je allemaal moet weten en kunnen om leerlingen begrijpend te leren lezen.

Preview

Opname

  • Inclusief:
  • Sessieopname

Constructivisme is geen didactiek: hoe beginners verschillen van experts.

Erik Meester

,

Sarah Bergsen

Omschrijving

Onderwijsvernieuwingen waarin de docent de rol aanneemt als ‘facilitator, gids of coach’ blijken weinig succesvol te zijn. Toch is het ‘constructivistische’ gedachtengoed nog altijd populair in het onderwijs, getuige het grote aantal minimaal begeleide onderwijsvormen. Wat is hiervoor de reden? En hoe ‘moet’ het dan wel? In deze sessie gaan de twee sprekers hier in een rollenspel kritisch over in gesprek. Startend vanuit twee extreme standpunten weten ze elkaar uiteindelijk te vinden in een genuanceerd beeld van wat ‘goed’ onderwijs zou kunnen zijn en hoe je dit, zodra je het daarover eens bent, zo goed mogelijk kan organiseren. De sessie sluit af met een plenaire discussie met ruimte voor vragen en/of opmerkingen.

Storytelling in de klas

Erik Meester

Omschrijving

Verhalen zijn gemakkelijk te begrijpen en gemakkelijk te onthouden. Dat geldt niet alleen omdat mensen zich tot verhalen aangetrokken voelen; er is iets inherent aan het verhaalformaat waardoor ze gemakkelijk te begrijpen en te onthouden zijn. Leraren kunnen overwegen de basiselementen van een verhaalstructuur te gebruiken om lessen te organiseren en ingewikkeld materiaal te introduceren, zelfs als ze niet van plan zijn om een verhaal in de klas te vertellen. Daar gaan we in deze sessie mee aan de slag.

Preview

Opname

  • Inclusief:
  • Sessieopname

Constructivisme is geen didactiek: hoe beginners verschillen van experts.

Erik Meester

,

Sarah Bergsen

Omschrijving

Onderwijsvernieuwingen waarin de docent de rol aanneemt als ‘facilitator, gids of coach’ blijken weinig succesvol te zijn. Toch is het ‘constructivistische’ gedachtengoed nog altijd populair in het onderwijs, getuige het grote aantal minimaal begeleide onderwijsvormen. Wat is hiervoor de reden? En hoe ‘moet’ het dan wel? In deze sessie gaan de twee sprekers hier in een rollenspel kritisch over in gesprek. Startend vanuit twee extreme standpunten weten ze elkaar uiteindelijk te vinden in een genuanceerd beeld van wat ‘goed’ onderwijs zou kunnen zijn en hoe je dit, zodra je het daarover eens bent, zo goed mogelijk kan organiseren. De sessie sluit af met een plenaire discussie met ruimte voor vragen en/of opmerkingen.

De theorie en praktijk van een kennisgebaseerd curriculum

Erik Meester

,

Martin Bootsma

Omschrijving

Er zijn structurele eigenschappen van ons onderwijsstelsel die zeer waarschijnlijk bijdragen aan kansenongelijkheid zoals de vroege selectie (setting) in het primair onderwijs en de spoorvorming (tracking) in het voortgezet onderwijs. Stelselwijzingen liggen echter niet binnen de cirkel van invloed die individuele scholen(stichtingen) hebben. Onderwijswetenschappelijk onderzoek biedt scholen echter in ieder geval één belangrijke onderwijskundige oplossingsrichting voor het probleem van toenemende kansenongelijkheid (én afnemende resultaten), waarmee meerdere landen in wereld (bv. Frankrijk, Zweden en de Verenigde Staten) al te maken hebben (gehad). Die oplossingsrichting is het verbeteren van het curriculum en daar hebben scholen(stichtingen) wel veel invloed op. De curricula van de meest succesvolle onderwijslanden (zowel op resultaten als kansengelijkheid) hebben zes overeenkomstige kenmerken; de curricula zijn (1) coherent, (2) cumulatief, (3) selectief, (4) algemeen vormend, (5) specifiek en (6) praktisch haalbaar. De kerndoelen van Stichting Leerplan Ontwikkeling (slo) voldoen echter niet aan deze kenmerken en de uitgangspunten van Eindadvies Platform Onderwijs2032: ‘Ons onderwijs2032’ (2016), tegenwoordig Curriculum.nu, bieden evenmin perspectief op verbetering. In deze sessie verkennen we de theorie en praktijk van een meer kennisgebaseerd curriculum en de voordelen die dit scholen en uiteindelijke natuurlijk de leerlingen kan bieden.