De lerende tiener in neuropsychologisch perspectief: lessen voor het onderwijs

Jelle Jolles

Omschrijving

Samenvatting: Kind en tiener moeten worden beschouwd als ‘werk in uitvoering’. Hun schools presteren en leermotivatie worden sterk bepaald door hun persoonlijke ontwikkeling en de aard van de steun, sturing en inspiratie die ze hebben genoten. Leerkracht en ouders zijn daarvoor essentieel. Maar ook biopsychologische factoren blijken erg belangrijk te zijn. Prikkels uit de omgeving hebben een sturende rol in de neuropsychologische ontwikkeling: ‘Context shapes the brain’. Dit uit zich in de ontwikkeling van vaardigheden, beleving en gedrag van de leerling. En de rijping van hersenstructuren kan worden versneld maar ook vertraagd door de leef- en leeromgeving. Goede slaap & voeding maar ook afwezigheid van langdurige stress zijn nodig voor een goede ontwikkeling en voor de ontplooiing als persoon. Het onderwijs kan veel doen om de faciliteiten te scheppen waarbinnen deze ontplooiing – en daarmee: de talentontwikkeling – optimaal verloopt. Voor de tiener zijn de non-cognitieve functies belangrijk; behalve zelfinzicht en zelf-regulatie zijn ook aandacht en (omgaan met) impulsiviteit, motivatie en nieuwsgierigheid, empathie, kiezen/beslissen centraal.

School c.q. de leerkracht kunnen veel doen om de ontwikkeling van deze functies te faciliteren. In deze presentatie wordt hierop ingegaan. Mogelijk relevante methoden, attitudes en aanpak worden besproken en bediscuteerd.

Downloads

Hoogleraar
Praktijk NeuroPsy en Vrije Universiteit

Jelle Jolles is publicist en hoogleraar Neuropsychologie e.m.. Als klinisch neuropsycholoog en specialist op gebied van leren, ontplooiing en het brein heeft hij vele jaren gewerkt op gebied van de onderwijsinnovatie. Vanuit zijn Adviespraktijk NeuroPsy is hij aktief in de dialoog tussen wetenschap en onderwijspraktijk (onder anderen via posts op LinkedIn; @ jelle jolles) en is auteur van boeken en artikelen over tieners en hun ontwikkeling. Eind 2025 verscheen zijn nieuwe boek Het tienerbrein: een ander perspectief. Gids voor ouders, leraren en andere opvoeders.