Het onderwijs verzelft. Er is een hang naar steeds meer om, van, voor, door de leerling (eigenaarschap, jezelf worden, talentontwikkeling, intrinsieke motivatie enz.). Dat zorgt voor minder effectief onderwijs doordat het onderwijsleervormen in de hand werkt die suboptimaal zijn, getuige onderwijspsychologisch onderzoek. Maar verzelving ondermijnt ook de morele functie van onderwijs: het voeden van weten om geweten.

Goed onderwijs gaat niet om mij, om wat ik-als-leerling eraan heb, ermee kan, ervan vind, wat het mij doet, wat ik wil, hoe het zich verhoudt tot mijn zelfverwerkelijking. Allemaal mogelijk relevant, maar niet de kern. Leidend is: openheid voor wat zaken (situaties en anderen) van mij-als-mens vragen; responsiviteit voor aanspraken van de ander en het andere op mijn aandacht, zorg en inspanning. In goed onderwijs worden leerlingen verantwoordelijk.

Hoe ziet onderwijs eruit dat kennisrijk én gewetensvol is?